Egzaminy przeprowadzane w formie zdalnej są wygodne, znoszą pewne ograniczenia, ale także… niosą ze sobą pewne wyzwania. W jaki sposób upewnić się, że uczniowie rozwiązują je sami – bez wsparcia innych osób i bez sięgania po zabronione materiały dydaktyczne? Jak przeprowadzić testy online bez ściągania?
Tym razem przybliżymy Ci kilka sprawdzonych metod, które ułatwią Ci śledzenie przebiegu testów online. Biorąc pod uwagę kreatywność uczniów – z pewnością nie wyeliminują tego zagrożenia całkowicie, ale z pewnością pozwolą Ci znacznie ograniczyć zjawisko ściągania.
Spis treści
Dlaczego kontrola przebiegu testów online jest tak ważna?
Odpowiedź jest prosta. Otóż, w przeciwieństwie choćby do tradycyjnych sprawdzianów odbywających się “na miejscu” w klasie, egzaminy w formie zdalnej “kuszą” uczniów do tego, aby sięgać po dodatkowe wsparcie. W końcu, jak nikt nie patrzy, to dlaczego by nie sięgnąć po podręcznik, poprosić kolegę o pomoc lub zwyczajnie – wygooglować to, czego się nie wie?
Taka nieuczciwość podważa wartość ocen, wypacza system oceniania oraz demotywuje tych, którzy uczą się rzetelnie. Oczywiście, ma również wpływ na osoby ściągające, które de facto nie nabywają rzeczywistej wiedzy.
Sposoby ściągania podczas egzaminów online. Na jakie „zagrożenia” warto się przygotować?
“Kreatywność” to w tym przypadku słowo klucz, a uczniowie – gdy chodzi o omijanie zasad – potrafią wspinać się na jej nowe wyżyny. Do tzw. klasyków zaliczamy korzystanie z telefonu, podręczników i notatek. Jednym słowem – wszystkiego, czego nie dostrzega oko kamerki.
Poza nimi w modzie są również dodatkowe karty przeglądarki, współpraca przez komunikatory (WhatsApp, Messenger itp.), udostępnianie ekranu innym osobom oraz pozostające zawsze w gotowości – wyszukiwarka, a coraz częściej również narzędzia AI (typu GPT lub Claude).
Jak mieć egzamin pod kontrolą? Omówienie dostępnych metod.
Tu z pomocą przychodzi obszar, który tak chętnie wykorzystywany jest do nieuczciwych praktyk, czyli… sama technologia. Nowoczesne platformy do testów oferują szereg funkcji technicznych, które utrudniają nieuczciwe praktyki. Zaliczamy do nich blokadę kopiowanie tekstu pytań, przełączania pomiędzy oknami i kartami, robienia zrzutów ekranu, a nawet – wymuszanie pracy w trybie pełnoekranowym. To tylko kilka przykładów.
W tym miejscu musimy jednak zaznaczyć, że żadne z nich nie gwarantuje 100-procentowej ochrony przed ściąganiem. Jeśli uczeń chce – prawdopodobnie i tak znajdzie na to swój sposób. Dlatego, poza zabezpieczeniami technologicznymi, warto również sięgać po metody, które być może nie wyeliminują, ale za to – bardzo mocno utrudnią ten proceder.
Edukowanie uczestników o zasadach i konsekwencjach
Uważamy, że jasna komunikacja to podstawa. Zanim zaczniesz wprowadzać kolejne bariery – upewnij się, że Twoi uczniowie wiedzą, co jest dozwolone, a czego nie wolno im robić na egzaminie, a przede wszystkim – dlaczego uczciwe podchodzenie do testów jest tak ważne. W wielu przypadkach sama rozmowa i zwiększy poczucie ich odpowiedzialności i ograniczy ściąganie.
Losowanie i personalizacja pytań testowych
Prosta, a zarazem bardzo efektywna metoda, która eliminuje ściąganie od kolegów. Polega na przydzielaniu różnych pytań, dzięki czemu każdy uczeń otrzymuje inny zestaw zadań. Alternatywnie, zamiast przydzielać zupełnie inne – może poprostu mieszać ich kolejność. To dobre wyjście w sytuacjach, gdy dysponujesz ograniczoną pulą pytań.
Ograniczenia czasu trwania sprawdzianu
Ten krok działa w myśl zasady: skoro nie da się technicznie zablokować możliwości ściągania, to przynajmniej zadbajmy o utrudnienie tego procederu. Czas powinien być krótki, ale jednocześnie realny. Tak, uczniowie mogli przemyśleć i udzielić odpowiedzi, ale jednocześnie – nie zdążyli szukać odpowiedzi notatkach, książkach czy sieci.
Limity czasowe mogą przyjąć kilka form – dotyczyć całego testu (po przekroczeniu – następuje koniec) lub poszczególnych pytań (po przekroczeniu – np. automatyczne przechodzenie do następnego). Musisz pamiętać, że część uczniów potrzebuje więcej czasu na przemyślenie odpowiedzi. Dlatego tego typu ograniczenia należy wprowadzać “z głową”.
Projektowanie sprawdzianów, na których nie da się ściągać (bo nie ma “jak” i “skąd”)
Polecamy dwa warianty:
- Testy sprawdzające nie tylko suche fakty. W ich miejsce twórz zadania wymagające analizy, syntezy i zastosowania wiedzy w praktyce.
- Egzaminy ustne (wideo) – przyjmujące formę rozmowy na linii uczeń – nauczyciel. Ściąganie, gdy ktoś cały czas patrzy, jest niezwykle trudne. Jeżeli nawet uczniowi to się uda – paradoksalnie może świadczyć na jego korzyść. W końcu wymaga nie tylko przygotowania materiałów, ale również sprawnej pracy pod presją 😉
Wada? Zdecydowanie obciążenie czasowe i organizacyjne. Sprawdziany “jeden na jeden” wymagają znacznie więcej Twojego czasu niż automatyczne sprawdzanie testów online.
Chcesz tworzyć pytania i testy “odporne” na ściąganie?
W takim razie z pewnością zainteresuje Cię nasze narzędzie online. Examica oferuje kompleksowe narzędzia nie tylko do przygotowywania, ale również przeprowadzania egzaminów. Łączy wygodę testów zdalnych z kontrolą nad ich przebiegiem. Wypróbuj za darmo i zobacz, jak łatwo można zabezpieczyć sprawdziany przed nieuczciwymi praktykami.
